Структура на

тристолбениот пензиски систем
во Република Северна Македонија

Tристолбениот пензиски систем се темели врз три вида (столба) на осигурување:

ПРВ СТОЛБ -

Задолжително пензиско и инвалидско осигyрување врз основа на генерациска солидарност (Фонд на ПИОСМ) и претставува осигyрување организирано според принципот на тековно финансирање (рау-аѕ-уоu-go), што значи дека сегашните осигуреници (вработените) плаќаат придонеси од кои се исплаќа пензија на сегашните пензионери.

ВТОР СТОЛБ -

Задолжително капитално финансирано пензиско осигyрување (задолжителни пензиски фондови) претставува осигурување кое се темели врз основа на капитализација на средствата, на принцип на дефинирани придонеси. Овој начин на осигyрување е заснован врз принцип на собирање на средства преку плаќање на придонеси на индивидуални сметки чии средства понатаму се инвестираат и добивката намалена за трошоците на работењето на системот се додава (акумулира) на средствата на индивидуалните сметки.
Во задолжителните пензиски фондови секој член има своја индивидуална сметка на која се чуваат средствата од придонесите кои секој член ги издвојува од својата ппата. Средствата издвоени од плата, заедно со приносот од нивното инвестирање му припаѓаат на членот. Пензијата се утврдува отпосле, во зависност од акумулираниот износ на индивидуалната сметка на членот.

ТРЕТ СТОЛБ -

Доброволно капитално финансирано пензиско осигyрување (доброволни пензиски фондови) е осигyрување врз основа на капитализација на средствата, на принцип на дефинирани придонеси, но на добровопна основа. Во него можат да бидат вклучени сите лица кои сакаат да обезбедат подобра материјална сигyрност покрај задолжителното осигyрување, како и оние кои не се опфатени со задолжително осиryрување (во првиот и вториот столб).
Секој осиryреник може да има една доброволна индивидуална сметка во доброволен пензиски фонд и една професионална сметка во доброволен пензиски фонд. Вложените средства се инвестираат според строго утврдени законски прописи, со што се обезбедува највисока заштита на интересите на осигурениците и на нивните средства.

Како можеш да станеш член

во задолжителен пензиски фонд (втор столб)?

Можеш да стенеш член во задолжителен пензиски фонд на два начина:

1) Да потпишеш договор за членство во задолжителен пензиски фонд пo твој избор, и со регистрација во Регистарот на членови што го води Агенцијата за супервизија на капитално финансирано пензиско осигурување - МАПАС.

2) Доколку во рок од 3 месеци од твоето прво вработyвање не си потпишал договор за членство со нитy едно пензиско друштво, Фондот на ПИОСМ по случаен избор ќе те распредели во задолжителен пензиски фонд и со регистрација во Регистарот на членови што го води МАПАС.

Твое право е да избереш
задолжителен пензиски
фонд (втор столб)

Во рок од три месеци од твоето прво вработување имаш право на личен избор со кое пензиско друштво ќе склучиш договор за членство во задолжителен пензиски фонд.

Постојат три пензиски друштва кои управуваат со по еден задолжителен пензиски фонд и еден доброволне пензиски фонд:

КБ Прво пензиско друштво АД Скопје
ул. Митрополит Теодосиј Гологанов бр. 6 Скопје
тел. 02-3243-777, www.kbprvo.mk

Сава пензиско друштво а.д. Скопје
ул. Мајка Тереза бр.1 Скопје,
тел. 02-15-500, www.sava-penzisko.mk

ТРИГЛАВ ПЕНЗИСКО ДРУШТВО АД Скопје
бул. 8-ми Септември бр. 16 Скопје,
тел. 02-5102-190, www.triglavpenzisko.mk

Придонеси во задолжителен пензиски фонд (втор столб)

Во задолжителните пензиски фондови секој член има своја индивидуална сметка на која се чуваат средствата од придонесите кои секој член ги издвојува од својата плата.
Уплатата на придонесите за пензиско и инвалидско осигурување ја врши должникот за плаќање на придонес, односно работодавецот, во име на вработениот. Управата за јавни приходи врши интегрирана наплата на придонесите од задолжително социјално осигyрување (придонес за пензиско и инвалидско осиryрување, придонес за здравствено осиryрување и придонес за врабоryвање во случај на невработеност) и персонален данок на доход.

Висината на придонесот кој се пренесува во задолжителен пензиски фонд изнесува 6% од бруто платата, а во Фондот на ПИОСМ останува придонес во висина од 12,8% од бруто платата. Вкупниот придонес за пензиско осигурување во 2021 година е 18,8%.

Пензиското друштво е должно, средствата на задолжителниот пензиски фонд да ги инвестира во согласност со законските и подзаконските одредби и со својата инвестициска стратегија, со цел остварување на највисок принос, единствено во полза на членовите и на пензионираните членови на задолжителниот пензиски фонд.

Кога можеш да стекнеш право на старосна пензија од Прв и Втор столб?

Како член на Втор столб можеш да се стекнеш со право на старосна пензија во согласност со Законот за пензиско и инвалидско осигурување, односно со возраст од 62 години за жени и 64 години за мажи и минимум 15 години пензиски стаж.

Целиот износ на акумулираните средства од твојата индивидуална сметка ќе ги искористиш, со право на личен избор, за:

а) купување на пензиски ануитет кој се исплаќа до крајот на животот од друштво за осигурување овластено за оваа цел или

б) програмирани повлекувања обезбедени од друштвото кое управува со задолжителниот пензиски фонд со кое ќе склучиш договор за програмирани повлекувања или

в) комбинација на претходните две опции.

Остварување право на пензија само од Втор столб

По исклучок, како Осиryреник ако не си се стекнал со право на старосна пензија поради тоа што немаш пензиски стаж најмалку 15 години, средствата од вториот столб ќе може да ги користиш по наполнување на 65 години возраст.

Како член на Вториот столб можеш да избереш меѓy:

1. Еднократна исплата на средствата од твојата индивидуална сметка во Вториот столб или

2. Остварување на пензија само од средствата од Вториот столб, доколку пензијата ти е поголема или еднаква на 40% од најнискиот износ на пензија на денот на остварување на правото на пензија од Втор столб.

Дали знаеш дека пензиското друштво

ти овозможува постојан увид на твојата сметка?

Заради постојан увид на пензиските заштеди и транспарентност на системот, пензиските друштва еднаш годишно (најдоцна до 31.3. за состојба на 31.12. претходна година) се должни на твојата домашна адреса во зелен плик да ти достават извештај за состојбата на средствата на твојата индивидуална сметка.

Пензиското друштво ти овозможува увид во твојата сметка во секое време, на еден од следните начини:

- Само со телефонско јавување во твоето пензиско друштво ќе добиеш упатство за најбрзиот начин за увид во твојата сметка;
- Интернет-проверка и
- По писмен пат.

Во зелениот плик
има два вида
извештаи:

• Првиот извештај претставува информација за состојбата на средствата на индивидуалната сметка за пензиска заштеда.

• Вториот извештај содржи информации каде се инвестирани средствата на сите членови заедно со детални податоци за наплатените надоместоци и остварениот принос на пензискиот фонд.

Членовите се редовно информирани за сопствените средства одвоени за пензиските денови.

Ажурирај ги

твоите лични податоци

Со цел точно и навремено да ти биде доставено редовното годишно известување, познато како зелен плик, ажурирај ги твоите лични податоци.

Ажурирањето може да го направиш на еден од следните начини:

Ажурирање со писмено барање - пополни Барање за ажурирање/ корекција на личните податоци. Притоа, заради твоја идентификација друштвото ќе изврши увид во твојата лична идентификација преку овластено лице или агент и воедно телефонски ќе те исконтактира.

Ажурирање преку интернет страница - твоето пензиско друштво, преку својот електронски систем на интернет страницата, ти овозможува да ги ажурираш твоите лични податоци: име, презиме, адреса на живеење, место на живеење, поштенски код, место за коресподенција, поштенски код за коресподенција, адреса за коресподенција, телефон и електронска пошта.

Ажурирање преку телефонски контакт со пензиските друштва - можеш да ги ажурираш и/или коригираш податоците кои се однесуваат на твојата адреса за живеење или адресата за коресподенција со телефонско јавување на контакт телефоните на твоето пензиско друштво.

Како можеш да станеш член во доброволен пензиски фонд (трет столб)?

- Ако имаш наполнети 15 години, но не повеќе од 70 години и/или, и
- Ако твојот работодавач или здружение те вклучи во професионална пензиска шема.


* Пензионер не може да биде член во трет столб.

Go to top